Oczyszczalnia to dziś strategiczna decyzja. Żukowo patrzy w przyszłość

Gospodarka wodno-ściekowa przestaje być wyłącznie zagadnieniem technicznym. Coraz częściej staje się kwestią bezpieczeństwa i niezależności samorządu – i właśnie ten wątek dominował podczas I Ogólnopolskiej Konferencji Samorządowych Praktyków „NOVA WODA”.

W wydarzeniu, które odbyło się 13–14 kwietnia 2026 r. na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu, uczestniczył Adam Werbowy, Prezes Spółki Komunalnej Żukowo.

Moment kluczowych decyzji

Dla Gminy Żukowo udział w konferencji nie był jedynie wymianą doświadczeń. To element szerszego procesu, w którym analizowane są kierunki rozwoju systemu wodno-kanalizacyjnego.

– Jesteśmy dziś w momencie, w którym trzeba podejmować decyzje o dużym znaczeniu dla przyszłości gminy – podkreśla Adam Werbowy.

To oznacza jedno: dzisiejsze decyzje będą wpływać na funkcjonowanie systemu przez wiele lat – zarówno pod względem kosztów, jak i bezpieczeństwa.

Ścieki jako zasób, nie problem

Jednym z najważniejszych wniosków konferencji była zmiana podejścia do ścieków.
Coraz częściej traktuje się je nie jako odpad, ale jako zasób.

W Polsce rocznie powstaje ponad 2 miliardy m³ oczyszczonych ścieków, które mogą być ponownie wykorzystane – np. w rolnictwie. Zawierają także cenne składniki odżywcze, jak azot i fosfor.

– Ścieki przestają być odpadem, a zaczynają być elementem gospodarki zasobami – zaznacza prezes spółki.

Oczyszczalnia = niezależność

Zmienia się także rola oczyszczalni.
To już nie tylko infrastruktura, ale element wpływający na stabilność, koszty i rozwój gminy.

Nowoczesne obiekty:

mogą być samowystarczalne energetycznie nawet w 70–80%,
a w niektórych przypadkach produkują więcej energii, niż zużywają.

Jest to możliwe dzięki:

wykorzystaniu biogazu,
odzyskowi energii i ciepła,
automatyzacji i analizie danych,
optymalizacji pracy systemów.

Dane zamiast intuicji

Kolejny wyraźny trend to zarządzanie systemem w oparciu o dane.

Nowoczesne systemy:

wykorzystują czujniki i modele predykcyjne,
pozwalają przewidywać awarie,
ograniczają koszty i zwiększają stabilność.

To przejście z działania „po fakcie” na zarządzanie wyprzedzające problemy.

Wspólne wyzwania samorządów

Jak pokazują rozmowy z innymi samorządami, problemy są podobne w całej Polsce.

Szybki rozwój zabudowy często wyprzedza rozwój infrastruktury, co powoduje rosnącą presję na systemy wodno-kanalizacyjne.

– To wyzwanie, które wymaga odpowiedzialnych decyzji i planowania w dłuższej perspektywie – podkreśla Werbowy.

Świadomość mieszkańców też ma znaczenie

Nie mniej ważna jest świadomość społeczna.

– Woda nie bierze się znikąd, a ścieki nie znikają same – zaznacza prezes.

Dlatego konieczne są:

inwestycje w infrastrukturę,
ale też edukacja mieszkańców i transparentna komunikacja.

Kierunek: nowoczesny i niezależny system

Wnioski z konferencji są jasne.
Nowoczesna gospodarka wodno-kanalizacyjna powinna być:

efektywna energetycznie,
zarządzana na podstawie danych,
planowana długofalowo,
traktująca ścieki jako zasób,
maksymalnie niezależna.

To już nie pytanie czy inwestować w oczyszczalnię, ale jak zrobić to mądrze i przyszłościowo.

Dla Gminy Żukowo oznacza to konieczność wyboru rozwiązań, które będą odpowiedzią nie tylko na dzisiejsze potrzeby, ale także zabezpieczeniem na kolejne lata.