„Metoda na Podszywacza”. Jak oszuści przejmują konta i wyłudzają pieniądze przez BLIK

Przestępcy coraz częściej wykorzystują media społecznościowe do oszustw polegających na podszywaniu się pod znajomych. Schemat działania jest prosty, ale skuteczny – bazuje na zaufaniu, presji czasu i emocjach, które ograniczają czujność odbiorcy. W odpowiedzi na rosnącą liczbę takich przestępstw prowadzona jest kampania edukacyjna „Metoda na Podszywacza”, której celem jest pokazanie mechanizmów oszustw i zwiększenie świadomości użytkowników Internetu.

Metoda na Podszywacza – jak działają oszuści

Podszywanie się pod bliską osobę to obecnie jedna z najczęściej zgłaszanych metod oszustw internetowych. Przestępcy wykorzystują słabo zabezpieczone konta w mediach społecznościowych, często bez mocnych haseł i bez dwustopniowego uwierzytelniania (2FA). Po przejęciu konta uzyskują dostęp do listy znajomych oraz historii rozmów, co pozwala im wiarygodnie odtworzyć sposób komunikacji właściciela profilu.

Po uzyskaniu kontroli nad kontem oszust wysyła do znajomych wiadomości z prośbą o pilną pomoc finansową. Najczęściej jest to prośba o kod BLIK, ponieważ taka transakcja po zatwierdzeniu odbywa się szybko, a pieniądze znikają z konta niemal natychmiast. Mechanizm oszustwa opiera się na pośpiechu i emocjach, a także na przekonaniu, że wiadomość wysłała realna, zaufana osoba.

Edukacja i profilaktyka kluczem do bezpieczeństwa

Głównym bohaterem kampanii jest Kuba Podszywacz – fikcyjna postać stworzona po to, by w prosty i zrozumiały sposób pokazać, jak przebiega cały proces oszustwa: od przejęcia konta, przez manipulację w rozmowie, aż po zatwierdzenie transakcji w aplikacji bankowej.

Jak podkreślają organizatorzy kampanii, ryzyko pojawia się dużo wcześniej niż w momencie płatności – zaczyna się na etapie niezabezpieczonego konta w mediach społecznościowych. Istotne jest to, że system BLIK jest zaprojektowany tak, aby maksymalnie chronić użytkownika – każda operacja jest przejrzysta, a transakcja wymaga świadomego zatwierdzenia, co daje realną szansę, aby przerwać oszustwo i powiedzieć „stop”.

W działania włącza się również Komenda Główna Policji, publikując i nagłaśniając materiały edukacyjno-profilaktyczne w social mediach. Policja zwraca uwagę, że oszustwa „na znajomego” są jednym z najczęstszych zagrożeń w cyberprzestrzeni, a każdego dnia przyjmowane są zgłoszenia od osób, które straciły pieniądze w wyniku manipulacji.

Dwustopniowe logowanie (2FA) – proste narzędzie, realna ochrona

Jednym z najważniejszych elementów ochrony kont jest dwuskładnikowe uwierzytelnianie (2FA). Jak pokazują badania Kantar przeprowadzone na zlecenie BLIKA, choć większość badanych słyszała o tym rozwiązaniu, wciąż część użytkowników nie wie, na czym ono polega.

Dodatkowe zabezpieczenia są dostępne w wielu serwisach i aplikacjach, jednak często pozostają opcją, a nie standardem. Eksperci podkreślają, że połączenie świadomych zachowań użytkowników z mocniejszymi zabezpieczeniami stosowanymi przez platformy internetowe znacząco utrudnia działalność przestępców.

#StopPodszywaczom – wspólne działania na rzecz bezpieczeństwa

Kampania „Metoda na Podszywacza” ma charakter wieloetapowy. Jednym z jej elementów jest strona internetowa podszywacze.pl, na której dostępne są materiały edukacyjne, filmy oraz praktyczne wskazówki dotyczące rozpoznawania prób oszustwa. Działania prowadzone są również w internecie, telewizji i kinach.

Jak się chronić przed oszustami

Aby ograniczyć ryzyko utraty pieniędzy, warto stosować podstawowe zasady bezpieczeństwa:

• nigdy nie podawaj danych logowania do bankowości internetowej i nie udostępniaj żadnych kodów – przekazane informacje mogą zostać wykorzystane do kradzieży środków,

• jeśli ktoś prosi o przelew lub BLIK, zawsze zweryfikuj prośbę – najlepiej zadzwonić do tej osoby i upewnić się, że to naprawdę ona,

• zwracaj uwagę na nietypowy język wiadomości i błędy – mogą być sygnałem ostrzegawczym,

• nie klikaj w podejrzane linki i nie instaluj aplikacji z wiadomości – aplikacje pobieraj wyłącznie z oficjalnych sklepów,

• dbaj o bezpieczeństwo telefonu – aktualizuj system i aplikacje, korzystaj z legalnych programów ochronnych,

• zablokuj PESEL np. w aplikacji mObywatel.

Warto pamiętać, że policja ani żadna instytucja publiczna nigdy nie prosi o przekazywanie kodów, danych logowania czy instalowanie dodatkowych aplikacji.

Jeśli doszło do oszustwa – działaj natychmiast

W przypadku utraty pieniędzy należy:

• natychmiast skontaktować się z bankiem, aby zablokować dostęp do konta lub wstrzymać transakcję,

• zgłosić sprawę na Policję,

• zabezpieczyć zrzuty ekranu, treść wiadomości i inne dowody, które mogą pomóc w ustaleniu sprawców.

Cyberprzestępcy potrafią działać szybko i przekonująco. Zachowanie czujności, weryfikowanie kontaktów i świadome korzystanie z technologii pozostają najskuteczniejszą ochroną. Hasłem kampanii jest #StopPodszywaczom.

Źródło: KPP Kartuzy, Zdj. Il., Oprac. Paulina Stenka